Sterk en Toegankelijk Jongerenwerk en Straathoekwerk”
Het jongerenwerk en straathoekwerk zijn in de sociale basis ontwikkelingsgerichte, preventieve samenwerkingspartners. Jongeren- en straathoekwerkers bieden jongeren perspectief, wanneer zij thuis of op school en werk vastlopen, beschermen tegen criminaliteit en uitval en zorgen voor veiligheid. Een sterkte sociale basis ‘jeugd’ is in alle buurten een noodzakelijke basisvoorziening. De jongeren- en straathoekwerkers vullen elkaar aan, werken samen en zetten zich in voor de jongeren die dat nodig hebben.
Jongerenwerk en straathoekwerk vullen elkaar aan
Het jongerenwerk is gericht op de begeleiding van jongeren bij het volwassen worden. Het is een laagdrempelige voorziening voor jongeren van 10 tot en met circa 23 jaar. De praktijk leert dat vooral kwetsbare jongeren gebruik maken van het jongerenwerk; er is iets aan de hand, thuis, op school of op straat. In het jongerenwerk is de behoefte van de jongeren leidend. De benadering is gericht op wat jongeren kunnen en willen leren in plaats van op wat niet lukt en op wat beter kan. Jongerenwerkers bouwen een betekenisvolle relatie en vertrouwensband op met de jongeren. Ook ouders kunnen bij de werkers terecht met vragen. De jongerenwerkers geven ouders advies en informatie over de leefwereld van de jongeren. Het straathoekwerk is van ontplooiing tot en met hulpverlening voor jongeren en (jong)volwassenen actief in de keten. Straathoekwerkers richten hun aanbod vooral op jongeren met meervoudige, complexe problemen in de leeftijd range van ongeveer 12 tot 27 jaar. Deze kwetsbare jongeren zijn vanwege hun problemen de verbinding met de samenleving kwijtgeraakt. Denk aan zorgmijders, jongeren die de criminaliteit in dreigen te gaan of waar radicalisering dreigt. Straathoekwerkers hebben expertise in het signaleren van (overlast gevend) gedrag van deze jongeren en hebben handvatten om contact met hen te maken. Zij motiveren jongeren tot het aanvaarden van hulpverlening en zorgen voor het toebleiden naar scholing en werk. Straathoekwerkers bieden naast ondersteuning en begeleiding ook hulpverlening. Zoals bemoeizorg in gezinnen, screening en toeleiding naar maatschappelijke opvang.
De basis van jongerenwerk en straathoekwerk
Jongeren (h)erkennen:
Jongerenwerkers en straathoekwerkers zijn zichtbaar en benaderbaar. Ze doen hun werk daar waar de jongeren zijn; op straat, op school, in de buurt, in jeugdaccommodaties en steeds vaker online en op sociale media. Jongeren en straathoekwerkers werken outreachend. Zij zijn bij uitstek goed in het vinden, verbinden en bereiken van jongeren die ondersteuning nodig hebben. Ook als jongeren voor andere voorzieningen of professionals moeilijk bereikbaar zijn of dreigen uit (te) vallen. Andersom herkennen de jongeren de werkers ook. Deze wisselwerking zorgt ervoor dat jongeren in beeld zijn en (preventieve) ondersteuning krijgen
Leefwerelden verbinden:
Jongerenwerkers en straathoekwerkers leggen contact met jongeren. Dat is hun expertise. Ze sluiten aan bij de (snel veranderende) leefwereld van jongeren en maken van daaruit verbinding met hen en hun omgeving. Door deze unieke positie van de werkers leggen zij dwarsverbanden tussen de verschillende leefmilieus van gezin/thuis, school, arbeidsmarkt en omgeving/buurt. Jongerenwerkers en straathoekwerkers voorkomen dat kwetsbare jongeren de aansluiting met de samenleving (verder) verliezen en afglijden naar een marginale positie, criminaliteit of radicalisering.
Voorkomen en normaliseren:
Jongerenwerkers en straathoekwerkers versterken zelfkennis, weerbaarheid, veerkracht en zelfredzaamheid bij jongeren. Jongerenwerkers doen dit via sociale talentontwikkeling en het organiseren van activiteiten in groepsverband. Zowel jongerenwerkers als straathoekwerkers staan als ‘coach’ naast de jongeren, zodat zij zelf aan hun problemen werken. Veel hulpvragen van jongeren worden in een vroegtijdig stadium gesignaleerd en opgepakt. Hierdoor wordt voorkomen dat problemen ernstiger worden. Naast de meerwaarde voor de jongeren zelf, levert dit ook een (kosten)besparend effect op voor de gemeente, maar ook voor scholen, politie en zorgverzekeraars.
Signaleren en toeleiden:
Jongerenwerkers en straathoekwerkers hebben een brede blik en zien de jongeren in de context van hun omgeving zoals met vrienden, opvoeders, school en andere invloedssferen. Zij zijn getraind in het signaleren van (onderliggende) problematiek en kunnen zo nodig direct doorpakken. De werker schakelt tijdig een collega uit de eerste of tweedelijnsvoorzieningen in. Hierbij is de vertrouwensrelatie van de werker met de jongere van grote betekenis. Vooral wanneer de motivatie voor hulp of steun uit het eigen netwerk ontbreekt.
Samenwerken in de buurt en in de keten:
Het jongerenwerk en straathoekwerk is aanwezig in de sociale basis. Vanwege hun aanwezigheid in de buurt en kennis over kwetsbare jongeren en gezinnen vormen zij een belangrijke samenwerkingspartner voor gebiedspartners (bijv. onderwijs, sportclubs) en wijkteams. Hiermee kan snel geschakeld worden om escalatie van problemen te voorkomen. Er zijn korte lijnen naar het onderwijs, aanbieders van stageplekken en de dienst Werk, Participatie en Inkomen. Een deel van de jongeren in een kwetsbare positie heeft geen betaald werk, volgt geen onderwijs en worstelt met complexe problemen (verslaving, schulden, dak- en thuisloosheid). Jongerenwerkers en straathoekwerkers ondersteunen en motiveren jongeren om deel te nemen aan de arbeidsmarkt. Door te bemiddelen naar stages en jongeren te ondersteunen bij het zoeken en vinden van werk.
Jongerenwerk werkt samen met basisonderwijs (vooral via ouderkind adviseurs op basisscholen). Jongerenwerk en straathoekwerk werken samen met het voortgezet onderwijs (vooral de MBO-jeugdteams en ROC’s). Ook hebben jongerenwerkers en straathoekwerkers korte lijnen met de gespecialiseerde (jeugd)zorg als dat nodig is, zoals verslavingszorg of geestelijke gezondheidszorg, RBL (Leerplicht) en Jeugdreclassering. Doordat straathoekwerkers een intensieve hand in hand begeleiding kunnen bieden is de kans groot dat deze verbinding naar gespecialiseerde zorg ook succesvol verloopt. Er wordt nauw samengewerkt met de partners in Jeugd & Veiligheid in de stad, zoals politie en straatcoaches. Zo zijn er afspraken over het in beeld krijgen van overlast gevende groepen en hoe daar informatie over uit te wisselen. Er wordt samen de-escalerend gewerkt in situaties die bedreigend zijn voor jongeren, werkers en voor de buurt